Stolece Bazelskog Kongresa

JUBILEJI
Stoleće od Bazelskog kongresa
Bilten/Jevrejski pregled juli/avgust 1997., Sivan/Tamuz/Av 5757
Piše Aleksandar Lebl
Od 29. do 31. avgusta 1897. godine, u švajcarskom gradu Bazelu održan je Prvi cionistički kongres, nešte manje od godinu i po dana posle objavljivanja istorijskog dela Teodora Hercla „Jevrejska država“. Kongres, kao najviši organ Cionističke organizacije, sazvao je i njime rukovodio lično Hercl, kai i svih šest kongresa održanih za njegova života (umro je između VI kongresa 23-28. VIII 1903 – VII kongresa – 27. VII – 2 VIII 1905 – oba u Bazelu.
Iako je i pre toga bilo manje ili više uspešnih pokušaja okupljanja predstavnika jevrejskog nacionalnog pokreta, nijedan nije uspeo da stvori instrument sličan, po obuhvatnosti ili prirodi, cionističkim kongresima. Herclov cilj pri sazivanju I kongresa, po njegovim rečima, bio je da „zbije cionističke redove, postigne razumevanje mežu svim cionistima i objedini njihove napore – da pokaže šta je cionizam i šta želi“. Drugi njegov cilj bio je da stvori „nacionalnu skupštinu jevrejskog naroda“, što je ostvareno na tom i mnogim potonjim kongresima.
Prvobitno je previđeno da se I kongres održi u Minhenu, ali tamnošnja jevrejska zajednica i „protestni rabini“ bili su protiv, pa je premešten u Bazel. Oko mesta održavanja i nekih kasnijih kongresa bilo je problema, sve dok se, počev od XXIII kongresa, nisu ustalili u Jerusalimu.
Na I kongresu formulisan je tzv. Bazelski program i položene osnove Cionističke organizacije, koja je ujedinila, organizaciono i programski, zapadne i istočnoevropske cioniste. Dotle su se Hovevei Cion, iz istočne Evrope, pretežno bavili naseljavanjem Palestine, a u Bazelu su prihvatili politički cionizam, kako ga je nazvao Hercl, tj. prilaz po kojem jevrejski problem može biti rešen samo masovnim iseljavanjem i naseljavanjem zemlje (dotadašnje naseljavanje je pokazalo kako su Jevreji sposobni da obrađuju zemlju), šro se može postići samo međunarodnom pomoći i priznanjem.
Rad I kongresa tekao je po planu kojeg su se pridržavali i sledeći kongresi: izveštaji o situaciji jevrejskih zajednica u galutu (dijaspori), referati o Erec Jisraelu i naseljavanju, debata o kulturnim pitanjima, vrlo žučna na nekoliko prvih kongresa. Hercl je izabran za predsednika Cionističke organizacije.
Odjek I kongresa bio je velik u celom svetu, među Jevrejima i ne-Jevrejima. Hercl je u svom dnevniku ovako rezimirao njegov značaj: „Više ne moram da pišem istoriju jučerašnjeg dana (tj. dana otvaranja Kongresa); nju su već napisali drugi … Ako bi trebalo da rezimiram Bazelski kongres jednom rečenicom – čuvaću se da je javno izgovorim – bilo bi to ovo: u Bazelu sam osnovao Jevrejsku državu.
Zvaničan jezik I kongresa bio je nemački, na kojem su bili objavljivani i kongresni zapisnici sve do početka tridesetih godina ovog veka, a potom na engleskom. I na mnogim kasnijim kongresima većina je govorila nemački, mnogi mešajući jidiš, tako da se počelo govoriti o posebnom „kongresnom nemačkom“.
Učesnika I kongresa bilo je voše (201) nego što ih je na fotografiji sa likovima učesnika, gde ih je 162, od čega 13 žena. Tih 162 su bili iz mnogih evropskih zemalja (uz dvojicu iz Palestine i troje iz SAD), među kojima i dvoje iz Beograda – David i Rahela Alkalaj – zatim dvoje iz Đakova i po jedan iz Osijeka i Rijeke, kao i iz Rumunije, Bugarske, itd. (Prema Jewish Encyclopaedia, A.L.)

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License