Republika Hrvatska I Zidovska Imovina

REPUBLIKA HRVATSKA I ŽIDOVSKA IMOVINA
Bilte 7-8, Tel Aviv, avgust-septembar 1997. godine
Zakonom Br. 1600, izglasa¬nom po Hrvatskom saboru i obelodanjenom u službenim "Narodnim Novinama" od 30 prosinca (decembra) 1996. pod nazivom "Zakon o nadoknadi za oduzetu imovinu za vrijeme komunističke vladavine" celokupna bi jevrejska imovina, koja se nalazila na teritoriji nekadašnje Savske i Primorske Banovine, kasnije "Banovine Hrvatske"', te Republike Hrvatske u okviru jugoslovenske federacije i u "Nezavisnoj državi Hrvatskoj", a nalazi se sada u samostalnoj, današnjoj Republici Hrvatskoj, i to kako imovina društvenih organizacija, bogoštovnih, karitativnih i kulturnih ustanova, tako i privatna, nekretnine i drugo, uključivo i tzv. imovinu "bez naslednika" t.j imovinu onih mogobrojnih Jevreja koji su pobijeni, zaklani, ugušeni ili drukčije dotučeni i ubijeni u Hrvatskoj za vreme II Svetskog rata, trebala biti zauvek otuđena, u korist hrvatske države, bez ikakve stvarne naknade.
Tako drastičnim korakom, jednim potezom pera, hteli bi današnji hrvatski zakonodavci "konačno rešiti" pitanje stvoreno nacističkom okupacijom, uz svesrdnu ustašku saradnju, 10. aprila 1941. koja je trajala do 9.maja 1945. godine, pitanje koje je svojevremeno "rešavano" na najbestijalniji način, na primer, na mostu u Brčkom, u jamama Jadovna, na kopnu i na pučini Paga, i nadasve, ti jasenovačkom komplesu logora mučenja i smrti.
Andrija Artuković, ministar unutrašnjih dela, je već 22. aprila 1941. izjavio da će NDH "židovsko pitanje riješiti na isti način kao što su ga Njemci riješili". U praksi, po mišljenju talijanskog istoričara Renzo de Felice: "Pod vidom neopisivih zlodela ustaša, nemačka nedela blede". (Storia degli Ebrei italiani sotto il Fascismo", Roma, 1972,).
Počevši od prve kolektivne pljačke "kontribucije" od 150 miliona dinara u zlatu i nakit1¬ma pa rasnim zakonima po nacističkom uzoru, Jevreji u NDH ubrzo su ostali potpuno obespravljeni i dehumariizovani i najzad likvidirani: neki već u svojim domovima, a većina po ustaškim logorima i stratištima, a u znatno manjoj meri odvođeni su u nemačke logore. Neosporna je činjenica da je u Jasenovcu stradalo 20.000 Jevreja, a još 3-4 hiljade u drugim logorima. U vezi jasenovačkog čisto hrvatskoga logora smrti, pretsednik nove post-titovske Hrvatske pokušavao je relativizirati i što više smanjiti broj žrtava, u okviru hrvatsko-srpskog spora oko toga. Povrh toga, bila je nabačena i apsurdna teza, na osn ovu svedočanstva jedne grupe preživelih logoraša, po kojoj bi 4 (i slovima četiri) jevrejskih logoraša, vršeći službu "kapo"-a ("logornika" tj. odgovornih za barake) pretstavljali nekakvu "unutarnju vlast"!
A pritom nije rečeno da su ti „kapo"-i, do zadnjeg bili pobijeni, u Jacenovcu. Ovako iskrivljenu sliku mogu stvoriti jedino ljudi nadojeni antisemitskim mitovima i motivima, nedostojnim za diskusiju. Ta teza je ponovljena i na srpskoj strani, po Milanu Bulajiću, te u jednom novom delu o Jasenovcu, obnovljenom navodno pod egidom Srpske pravoslavne crk¬ve. Međutim, antisemitizam drugih ne može opravdati do¬maći model.
Savremena Republika Hrvatska želi da očuva jedan pozitivum iz ustaškog doba, to jest kontinuitet državnosti. Ne ulazeći u pravne niti političke aspekte toga shvatanja, sama ta težnja povlači za sobom odgovornost i za mračnu stranu toga perioda: za nepravde i zlodela. Međunarodno pravo, kao i političke koncepcije moderne, posthitlerovske Evrope, u svakom slučaju obavezuju na ispravke i prevazilaženje grehova i grešaka prošlosti priznavanjem adektivne kompenzacije žrtvama naci – fašističke ere.
Odnos Republike Hrvatske prema malenoj, ali aktivnoj jevrejskoj zajednici odvija se u znaku razumevanja i saradnje: omogućuju se nesmetane unutrašnje delatnosti, održavanje veza s Izraelom i svetskim jevrejskim ustanovama kao i izučavanje i održavanje jevrejske svesti i baštine. Takav ispravan stav prema preživelim Jevrejima Holocausta i njihovim potomcima u stilroj domovini, vredan je priznanja. Otuda novi zakon, koji znači definitivno otuđivanje jevrejske imovine u Hrvatskoj, eklatanto protivreči toj hvalevrednoj politici. Protiv te mere, s pravom je odmah protestirala Židovska općina Zagreb, u ime Koordinacionog odbora svih postojećih židovskih općina Hrvatske, a to čine i Svetski Jevrejski kongres i druga tela koja pretstavljaju Jevreje slobodnog sveta. Tom protestu se pridružujemo i mi, bivši zavičajni stanovnici građani i publicisti poreklom iz Hrvatske i drugih krajeva bivše Jugoslavije, koji se još služimo hrvatsko - srpskim ili srpskphrvatskim jezikom, u veri i nadi da u imovinskom pitanju još nije izrečena zadnja reč, te da će u tom domenu doći do meritornih pregovora između organa Republike Hrvatske, i pretstavnika bivših i sadašnjih vlasnika. To je drugi deo jednačine koji bi mogao i trebao dovesti do pravlinog i pravičnog rešenja novih hrvatsko-židovskih odnosa.
Cvi Loker

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License