Promocija Knjige O Ustaskom Logoru Jadovno

Promocija knjige o ustaškom logoru Jadovno
Танјуг - Уторак, 17. јун 2008. 13:26
ZAGREB - U organizaciji Srpskog kulturnog društva "Prosvjeta" i Veća srpske nacionalne manjine grada Zagreba, u glavnom gradu Hrvatske predstavljena je knjiga istoričara Djura Zatezala "Jadovno, kompleks ustaških logora 1941" i "Jadovno, zbornik dokumenata", čiji je izdavač Muzej žrtava genocida iz Kragujevca.
O knjizi za koju je rukopis završen još 1991, ali koja sticajem okolnosti nije bila podobna u Hrvatskoj i čije je štampanje više puta odbijano, sinoć su govorili direktor Muzeja žrtava genocida iz Kragujevca Nenad Ðorđević, kustos Dragan Cvetković, istoričarka i predsednica Saveta Memorijalnog područja Jasenovac Zorica Stipetić, predstavnik Saveza antifašističkih boraca i antifašista Ivan Fumić, sociolog Svetozar Livada i autor.
Stipetićeva je govorila o sistemu logora u Gospiću, na lokaciji Jadovno na Velebitu i dve lokacija na ostrvu Pagu, koje su označene kao jedinstveni logor Jadovno, koji je radio od juna do 21. avgusta 1941. i u kome je pobijeno preko 40.000 ljudi, od kojih je indentifikovano samo 10.502 žrtve, od toga 92 odsto Srba, a oko osam odsto Jevreja.
O logoru se zna iz ustaških izveštaja, dokumenata, pisma slovenačkih katoličkih sveštenika tadašnjem beogradskom biskupu, ali i iz izveštaja dokumenata Nemaca i Italijana, koji su krajem avgusta kao regovanje na masovne zločine i ustanak do koga su doveli, izvršila okupaciju svoje interesne zone, preuzevši vlast od ustaša.
Ona je navela da je NDH formirana kao izrazito katolička država u kojoj su Srbi bili označeni kao iskonski neprijatelj, ističući da se zločine u Jadovnom, naročito od 1990. naovamo nastojalo zataškati. Ivan Fumić rekao je da su ustaše ubijale Srbe, Jevreje i Rome od prvog dana vladavine i da postojanje logora, daleko pre bilo kakvog otpora i ustanka, svedoči o lažima da su ustaše logorima branile Hrvatsku od četnika, komunista i Srba.
Rekavši da su Nemci i Italijani bili protiv masovnih ustaških zločina, Fumić je naglasio da je to bilo prvenstveno zbog njihovih interesa, dodavši i da su ustaše i četnici početkom 1942. potpisali dogovor o zajedničkoj borbi protiv partizana.
On je ponovio tvrdnje da je deo katoličkog klera sarađivao s ustašama, a danas s njihovim naslednicima.
O tome, kako je rekao, svedoče izbegavanje biskupa da idu u Jasenovac i masovni odlasci u Blajburg, ali i monografije i knjiga Ante Bakovića "Hrvatska martirologija", gde se za smrt sveštenika optužuju komunisti i partizani, iako su neki od njih umrli još krajem 20-ih, od ruke drugih učesnika rata ili u misijama po Africi i Aziji.
Livada je govorio o Zatezalovom 30-godišnjem radu u kome je napisao 17 knjiga koje se tiču rata u NDH i ustaških zločina, dodavši da je Gospić bio "slučaj" i u onom i u ovom zadnjem ratu.
On je govorio o negativnoj ulozi tadašnjeg zagrebačkog nadbiskupa Alojzija Stepinca, koji Srbe nije mrzio već ih je negirao, i dodao da su katolički sveštenici imali važnu ulogu u radu 20 od 84 logora raznih nemana koji su bili u NDH.
Na kraju je podsetio da je u Jadovnom stradao 71 od ukupno 213 sveštenika i drugih crkvenih lica SPC u Hrvatskoj.
Ðorđević je govorio o ulozi te knjige, kako onoj koja sprečava zaborav, tako i onoj vaspitnoj, kao i o radu muzeja, izrazivši zahvalnost mitropilitu zagrebačko ljubljanskom i cela Italije Jovanu što je finansijski pomogao izlaženja ove dve knjige.
Kustos Cvetković podsetio je da se procene o broju žrtava u jadovnom kreću od 1.794 do 120.000 i naglasio značenje Zatezalovog rada.
Cvetković je naveo da je u logoru pobijeno 38.110 Srba i 1.998 Jevreja, dok ostali pripadaju drugim narodima, a da je među žrtvama bilo 75 odsto seljaka i 10 odsto dece mlađe od 15 godina.
U logor, u kome su dnevno prosečno ubijane 104 žrtve, ukupno je dopremljeno 42.264 lica, a svi koji su preživeli likvidacije logora bili su otpremljeni u logore Jastrebarsko i Kruščicu, a otamo u Jasenovac. Zatezalo je govorio o poluvekovnom zaboravu, prvo u ime "bratstva i jedinstva", a od 90-ih u cilju da se ustaški zločini zataškaju, dodavši da nikad niko nije ekshumirao leševe, da bi od 1990. bili uništavana i skromna obeležja koaj su postavljena između dva rata.
Promociji je prisustvovao velik broj ljudi, među kojima i ličnosti iz sveta nauke i kulture, predsednik "Prosvjete" Čedomir Višnjić i predsjednik Saveta za nacionalne manjine Aleksandar Tolnauer. Promocija će se danas održati u Rijeci, sutra u Udbini, a u četvrtak u Karlovcu.
http://vesti.krstarica.com/?rubrika=aktuelno&lang=2&sifra=b866dcac97b0673c6abac6bc44d94b45&dan=17&mesec=06&godina=2008

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License