O Zrtvama Dopuna

O ŽRTVAMA – DOPUNA
Bilten, Jevrejski pregled, april, 2003. godine

Dostavljam Vam kopiju mog integralnog pisma koje sam uputio listu Politika u vezi Banjičkog logora i izvršenih streljanja u Jajincima tokom nemačke okupacije 1941 - 1944. godine, a koje je delom objavljeno u rubrici "Među nama" 22. februara. Iz pisma je izbačen deo u kome samc, ukazao na streljanje zatočenika Jevrejsko-romskog logora kod Topovskih šupa, kao i likvidaciju Jevreja i Roma iz Jevrejskog logora Zemun-Sajmište.

Molim da prednje imate u vidu i da ne shvatite da o stradanju Jevreja u pomenutim logorima nisam ukazao u svom pismu upućenom listu Politika radi objavljivanja.

Navodi Staniše B. Jovanovića u pismu "Banjica nije stratište", objavljenom u Politici od 14. februara 2003, nisu tačni.

Banjički logor je formiran 9. jula 1941, a ne u junu 1941. Logor je for¬miran u zgradi Podoficirske škole Jugoslovenske vojske, koja se pre Aprilskog rata nalazila u zgradi logora, dok je istovetna zgrada pored logora bila kasarna 18. pešadijskog puka. Ove dve zgrade su posle oslobođenja, dogradnjom aneksa, spojene i danas je to celina zgrade Vojne akademije.

Banjica, odnosno Banjički logor je istovremeno bio istratište zatočenika logora. U krugu logora je aprila 1942. izgrađen grubodran, na kome su, od juna do oktobra 1942, streljani zatočenici koji su bili osuđeni na smrt od strane prekih sudova Nedićeve Srpske državne straže sa prostora Srbije i doteraniu logor radi likvidacije. Bilo je i drugih pojedinačnih streljanja kraj logorskog zida - pre izgradnje i posle rušenja ovog grudobrana. U jesen 1941, u krugu logora su podignuta vešala i tokom 1941/41. obešeno je 11 zatočenika. Prema tome, Banjica, odnosno Banjički logor je bio i stratište.

Nema pouzdanih saznanja kada su započeta streIjanja u Jajincima, svakako ne tokom juna 1941, ali je poznato da su izvršavana tokom jeseni 1941, pa nadalje. Poslednje streljanje u Jajincima Gestapo je izvršio 27. januara 1944, kada je streljano 39 lica, po svoj prilici dopremljenih iz zatvora Gestapoa, a ne 6. novembra 1943, kako je navedeno. Upravo šestog, a ne 8. novembra 1943, započeta je ekshumacija i spaljivanje leševa iz masovnih grobnica streljanih u Jajincima.

U Jajincima su streljani zatočenici Banjičkog logora u postupku odmazde i redovne likvidacije (I i II kategorija), dok je iz prvog formiranog Jevrejsko-romskog logora kod Topovskih šupa (Autokomanda) u jesen 1941. na Jajincima streljano 296 zatočenika (Jevreja i Roma), dana 11. oktobra 1941. u postupku odmazde. Zatočenici drugog fonniranog jevrejskog logora, na starom Sajmištu kod Brankovog mosta, među kojima je bilo i Roma, nisu neposredno streljani u Jajincima. Zatočenici ovog logora, koji je formiran krajem 1941, u vremenu od početka aprila do početka juna 1942, u toku transporta iz logora Sajmišta do Jajinaca, gušeni su ciklonom B u gasnoj komori nemačkog kamiona poznatog pod imenom "dušegupka", koji je specijalno dopremljen iz Berlina za tu svrhu. Kada kamion sa leševima dođe u Jajince, leševi iz gasne komore se izruče u već pripremljene masovne grobnice i pokopaju, tako da nema streljanja kako se to navodi u pismu.

Od maja 1942, kada je formiran sabirno-prolazni logor Sajmište za pripadnike pokreta otpora sa prostora ND Hrvatske, a delom i Srbije pa sve do njegovog rasformiranja, maja 1944, niko iz ovog logora nije bio streljan u Jajincima. Nema drugih logora iz kojih je bilo streljanja u Jajincima, kako se to navodi u pismu.

Ukratko, ovo su relevantne istorijske činjenice, na koje ukazujem kao trogodišnji preživeli zatočenik soba smrti Banjičkog logora, 1941-1944.

Predsednik Sekcije preživelih zatočenika Banjičkog logora, Mihajlo Đurđević, Beograd

BlinkListblogmarksdel.icio.usdiggFarkfeedmelinksFurlLinkaGoGoNewsVineNetvouzRedditYahooMyWebFacebook

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License