Ilija A Engel
dIlijaengelandzic.JPG dEngel.JPG

Engel Aleksandra Elias Ilija, Andžić
Rođen je 19. marta 1912. godine u Jajcu, Bosna i Hercegovina, u porodici intelektualaca.
Poslije završetka osnovne i Srednje tehničke škole u Sarajevu, otišao je na studije tehničkih nauka u Prag. Još u vrijeme školovanja u Sarajevu isticao se progresivnim shvaćanjima i djelovanjem medu školskim drugovima. Sudjelovao je u svim akcijama koje su u to vrijeme bile organizirane u okviru djelatnosti napredne omladine Srednje tehničke škole, i zbog toga je cesto kažnjavan od uprave škole. Imao je osamnaest godina kada ga je policija, 1930. godine, uhapsila zbog revolucionarnog rada, kome se već tada sasvim posvetio.
Dolaskom u Prag, nastavlja djelatnost među studentima, i ubrzo postaje član kružoka naprednih jugoslovenskih studenata. Godine 1934. izabran je za sekretara, a 1935. za predsjednika "Matije Gupca", Zadruge hrvatskih akademičara u Pragu. Istovremeno je bio i funkcioner Društva jugoslovenskih tehničara. Kao potpisnik javnih letaka, proglasa i organizator studentskih akcija (medu kojima je bila jedna od najznačajnijih ona za liberalniji odnos i puštanje na slobodu političkih zatvorenika zatočenih u Sremskoj Mitrovici, vođen je na listi praške policije i kao komunist često hapšen. Član KPJ postao je 1936. godine.
Kad je počeo građanski rat u Španiji, u grupi koja je formirana krajem januara 1937. godine, od studenata iz Jugoslavije koji su studirali u Pragu, nalazio se i Ilija Engel. Ova grupa se, preko Pariza i Valencije, prebacila do Albasete, gdje je stigla 3. februara 1937, godine. Odmah poslije toga, zajedno s ostalim članovima ove studentske grupe, Ilija je bio raspoređen u bataljon "Dimitrov", u čijem se sastavu borio kod rijeke Harame, na centralnom i aragonskom frontu. Zbog svoje hrabrosti i požrtvovanosti, postavljen je za rukovodioca protutenkovske baterije, koja je bila sastavljena od dobrovoljaca iz Jugoslavije.
Poslije poraza Španske revolucije, s ostalim jugoslovenskim dobrovoljcima prebačen je u Francusku, gdje je, u periodu od 1939. do 1941. godine, bio interniran u koncentracionim logorima: Sen Siprijen, Girs i Verne d'Arjez. Po direktivi KPJ, Ilija se 1941. godine prebacio, s grupom Španskih boraca, preko Njemačke u Jugoslaviju, gdje je odmah poslije povratka nastavio revolucionarnu djelatnost.
U početku je radio u ilegalnoj tehnici CK KP Hrvatske u Zagrebu, u kojoj su se štampali: "Srp i čekić", organ CK KPH, zatim "Vjesnik radnog naroda", "Proleter", i razni propagandni materijal.
Prilikom provale, 24. decembra 1941. godine, došlo je do žestokog okršaja između ustaških agenata i ilegalaca. U ovom okršaju, iako ranjen, uspio je da se probije iz zgrade i da pređe na oslobođenu teritoriju, u Žumberački partizanski odred.
U prvoj polovini 1942. godine bio je komandant Banijskog bataljona. a zatim Primorskogoranskog NOP odreda. Kasnije se nalazio na raznim dužnostima u Glavnom štabu Hrvatske (načelnik Drugog odjeljenja i drugim).
Teško se razbolio od tifusa, i kada je ozdravio ostao je potpuno gluh. Tada je postavljen za pomoćnika načelnika pozadine; na toj dužnosti, u činu pukovnika, poginuo je prilikom avionskog napada 29. maja 1944. godine, kod sela Gornjeg Mikleuša, blizu Čazme. Narodnim herojem proglašen je 24. jula 1953. godine.

Iz Zbornika narodnih heroja Jugoslavije

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License