Bor

PRINUDNI RAD U BORSKOM RUDNIKU TOKOM DRUGOG SVETSKOG RATA
U Boru je bila grupisana radna snaga mnogih pokorenih naroda Evrope, kao nevelike skupine Francuza, Holanđana, Poljaka i Čeha. Grka je bilo više - nekoliko hiljada antifašista, a posle kapitulacije Italije 5000-6000 italijanskioh vojnika privedeno je u logore na borskom rudniku. Naročito je mnogo bilo Jevreja, pogotovu iz Mađarske. Jula 1943. u Bor je prispeo prvi transport od 1.200 Jevreja. POsle martovskih događaja 1944, mađarska marionetska vlada poslala je još 5.000 Jevreja u Bor. Skupa sa mađarskim Jevrejima bilo je 500-600 Jevreja iz Bačke i Baranje, razmeštenih po radnim četama po logorima.
Još od 1942.g. građen je čitav sistem koncentracionih logora u Boru i njegovoj okolini. Bor je bio jedan od najvećih međunarodnih logora u delu sveta koji su fašisti porobili. Među logorima kojih je 1944. bilo oko 20, naročito su bili ozloglašeni Berlin lager sa oko 2.400 radnika, Bril, Štraf lager. U boru oko Brestovačke banje i pored puta oko Crnog vrha ka Žagubici nalazili su se Minhen, Drezden, Vin, Vestfalen, Tirol, Linc, Hesen, Virtemberg i Insbruk
- Dragoljub Petrović, Istočna Srbija u ratu i revoluciji 1941-1944, Beograd 1983, s.240-
Prema izveštaju Nedićeve komisije ljudi angažovani na najtežim poslovima bili su upola goli, bosi, sa par krpa na sebi, smešteni u barakama bez prozora i vrata; ljudi ovde predstavljaju samo brojke, a ne imena i ličnosti i tu su da daju poslednju kap snage od sebe. Izlagani su stravičnim torturama. Radi se o stotinama nastradalih Jevreja.
Pavle Šosberger seća se četvorice Jevreja iz Novog Sada koji su posle bekstva iz Bora bili neko vreme medju četnicima: dr Đorđe Atlas (kasnije prešao u partizane), Gavra Bokor (takodje prešao u parizane), Franja Krishaber (poginuo u četnicima) i Oto Levenberg (ubijen u nekoj svadji u četnicima)- Navedeno prema: Aleksandar Lebl - Jevreji - partizani - četnici, Danas Beograd od 29.11.2006.
Imena Jevreja-zdravstvenih radnika- zatočenika borskog logora, koji su u mnogome zaslužni što broj nastradalih ljudi nije još veći:
BRAUN dr MARKO, FRIDMAN dr NIKOLA, GENCI dr BELA, HALAS dr JENE, KELEMEN dr ENDRE, LEBOVIĆ dr FERDINAND, FIŠER ĐORĐE Leona (student medicine), MILER dr BELA, ROMAN dr ĐORĐE, RUBANJI dr PAL, SEKELJ VLADIMIR (student medicine), SEMZE dr NIKOLA, ŠNICLER dr NANDOR, ŠIL ARPAD (dentista), ŠPICER dr VLADIMIR, ŠVARC dr VLADISLAV, VAREŠ PAL (student medicine), VINCE dr VERO, TAUBER dr JULIJE
Videti: Ranko Jakovljević: ЈЕВРЕЈИ НА СЕВЕРОИСТОЧНИМ ГРАНИЦАМА СРБИЈЕ

ARIE LIVNE BIO JE ZATOČENIK U BORSKOM LOGORU
Arie Livne (Budimpešta 1921), perdstavnik Svetskog jevrejskog kongresa za područje bivše Jugoslavije, izalsnaik vlade republike Srspke u Izraelu, 1942.godine iz Budimpešte je deportovan u Borski logor, na prisilan rad u rudniku bakra. O svom izbvaljenju kaže: Kada sam u toku 1944.godine doznao da ćemo zbog prodora trupa Sovjetskog Saveza biti vraćeni u Madjarsku, odlučio sam da bežim. U bekstvu mi je pomogla porodica jednog Vlaha. On me krio u stogu sena, a zatim me uputio u 25. partizansku diviziju. U njoj sam bio borac do završetka rata
Intervju beogradskoj Politici 17.maj 2009., s.16

SAN I JAVA PESNIKA MIKLOŠA RADNOTIJA

STEVAN MOLNAR - ŠEST DECENIJA OD SMRTI MIKLOŠA RADNOTIJA

SADAŠNJOST U BORU

Peter Handke, književnik, intervju beogradskoj Politici povodom knjige Moravska noć:
Moja Srbija je Srbija dobrih ljudi iz Negotina, Bora, Zaječara…

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License

Subscription expired — please renew

Pro account upgrade has expired for this site and the site is now locked. If you are the master administrator for this site, please renew your subscription or delete your outstanding sites or stored files, so that your account fits in the free plan.