Almuli Jasa

Jaša Almuli rođen je 1918. godine u porodici srpskih Jevreja. Njegova majka Sofija Koen bila je poreklom iz Beograda a otac Isak bio je ugledan šabački trgovac. U Beogradu je završio osnovnu školu kod Saborne crkve i Drugu mušku gimnaziju. Studirao je tehnologiju na Beogradskom univerzitetu gde je bio aktivni učesnik levog pokreta Narodni studenti. Izbegao je naciste u Beogradu i u Crnogorskom primorju dopao u italijanske logore i internaciju. Posle učešća u ratu u redovima NOV upućen je na rad u novinarstvu gde je imao zanimljiv i uspešan radni vek. Bio je urednik u Tanjugu, spoljnopolitički komentator Borbe, dopisnik iz Južne i Severne Amerike, predavao na Institutu za novinarstvo i ogledao se u medunarodnom ekonomskom i finansijskom novinarstvu u listu Ekonomska politika i TV Beograd.
U stvaranju knjige "Živi i mrtvi" pomogao mu je njegov novinarski profesionalizam ali više od toga druga dva činioca. Prvi je bio njegova duboka laička vezanost za jevrejstvo. U najranijoj mladosti bio je u krajnje levoj om1adinskoj cionističkoj organizaciji Hašomer Hacair koju je kao šesnaestogodišnjak napustio da bi se priključio SKOJ-u verujići da će komunistički internacionalizam rešiti i jevrejsko pitanje. Vratio se svojim jevrejskim korenima tek 80-ih godina kada ga je prenerazi1o objavljivanje u Beogradu delova grubog anti semitskog falsifikata: "Protokoli sionskih mudraca" za čiju se zabranu žestoko borio. Tada je shvatio da na Dorćolu nema više Jevreja, da je svet njegovog detinjstva i mladosti uništen. Tada se posvetio potsećanju na ono što je postojalo i kroz sudbinu pojedinaca opisivao stradanje i spašavanje beogradskih Jevreja u onim strašnim godinama od 1941-1945. O tome je objavio obiman feljton aprila i maja 1989. godine u Politici. U Politici je 1993. objavio drugi feljton povodom propagandne kampanje protiv Srbije i protiv optužbe da su Srbi krivi za uništenje srpskih Jevreja 1941-42. 1998. objavio je u NIN-u feljton o spašavanju Jevreja na prisilnom radu u Borskim rudnicima koje su četnici prihvatili u istočnoj Srbiji. Intervjuisao je preko 100 Jevreja iz Srbije i drugih delova Jugoslavije i 70 iz Grčke i na video traci zabeležio kako su oni preživeli holokaust i toliki njihovi stradali. Iz tih svedočanstava o vremenu holokausta nastala je knjiga "Zivi i mrtvi - Razgovori sa Jevrejima". Kao predsednik Jevrejske opštine (1989-1992) pozvao je srpske intelektualce i stvaraoce da predlože podizanje spomenika jevrejskim žrtvama nacističkog genocida u Beogradu i Srbiji. Na njihov predlog Skupština grada podigla je spomenik Menora u plamenu na obali Dunava na Dorćolu, rad vajara Nandora Glida.
Time smo se približili drugom čini ocu u stvaranju ove knjige, a to je duboka Jašina privrženost Srbiji. On je bio u onoj generaciji dece koja su se učila srpskom patriotizmu na Kosovskom ciklusu i drugim narodnim epskim pesmama. I smatrao je docnije u životu da srpski Jevreji uvek treba da stoje uz svoju otadžbinu kao što su to činili oni čiji se veliki beli spomenik izginulim od 1912-1918 nalazi na ulazu u jevrejsko groblje u Beogradu. Otud u zbirci kazivanja "Živi i mrtvi" deo o Srbiji stoji na prvom mestu. Jaša je istražio i prvi objavio niz slučajeva spašavanja Jevreja u Srbiji za vreme okupacije i nastavlja to delo i sada.
Almuli: Neistina na milion adresa
http://www.politika.co.yu/rubrike/Drustvo/t53862.lt.html

PISMO JAŠE ALMULIJA LONDONSKOM LISTU "THE GUARDIAN"

Almuli - Srbi prećutkuju Jasenovac

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License